GELECEĞE SİLGİ: EĞİTİMLİ KÜSKÜNLER DOSYASI ATO’DAN “GELECEĞE SİLGİ: EĞİTİMLİ KÜSKÜNLER DOSYASI
RAPORDAN;
HER YIL ÜNİVERSİTELERDEN 230 BİN CİVARINDA ÖĞRENCİ MEZUN OLUYOR. ANCAK ÜNİVERSİTEYİ BİTİRMEK BİR İŞ SAHİBİ OLMAYA YETMİYOR.
BEYAZ YAKALI” İŞSİZLER ORDUSUNA HER YIL ON BİNLERCE ÜNİVERSİTE MEZUNU EKLENİYOR.
AİLELER ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIK İÇİN HER YIL 2.9 MİLYAR DOLAR PARA DÖKÜYOR. ANCAK SINAVA GİREN HER 100 ÖĞRENCİDEN 77’Sİ ÜNİVERSİTEYE GİREMİYOR.
4 YILLIK BİR ÜNİVERSİTE MEZUNUNUN AİLESİNE MALİYETİ 28 MİLYAR LİRA… 317 BİN İŞSİZİN TOPLAM MALİYETİ İSE YAKLAŞIK 8 KATRİLYON 876 TRİLYON LİRA
DEVLETİN RESMİ RAKAMLARINA GÖRE HER 3 ÜNİVERSİTE MEZUNUNDAN BİRİ İŞSİZ… ANCAK TÜRKİYE’NİN EN İYİ ÜNİVERSİTELERİNDEN ODTÜ BİLE “İKİ MEZUNUMUZDAN BİRİ İŞSİZ” DİYOR.
TÜRKİYE’DE 10 BİN DOKTOR, 30 BİN HEMŞİRE, 35 BİN ZİRAAT MÜHENDİSİ, 50 BİN MİMAR VE MÜHENDİS, 3 BİN VETERİNER İŞSİZ
İŞSİZ ÜNİVERSİTE MEZUNLARI ÇIRAKLIK KURSLARINDAN MEDET UMUYOR. KURSLARA DEVAM EDENLERİN YÜZDE 77’Sİ ÜNİVERSİTE MEZUNU
İSTANBUL’DA SOSYETE PAZARLARINDA ÜNİVERSİTE MEZUNU ORANI YÜZDE 80.
ATO BAŞKANI AYGÜN: “FİKRİ HÜR, VİCDANI HÜR, İRFANI HÜR, İŞSİZ GENÇLER YETİŞTİRDİK.”
HER HÜKÜMET DÖNEMİNDE TAKVİM YAPRAKLARI GİBİ DEĞİŞEN SAATLİ MAARİF SİSTEMİ İFLAS ETMİŞTİR.
Türkiye’deki mevcut eğitim sistemi “işsiz üniversite mezunları” üretiyor. Türkiye’de 53’ü devlet 24’ü vakıf olmak üzere 77 üniversite bulunuyor. İstihdam olanakları ve Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu meslekler dikkate alınmadan plansızca açılan üniversitelerden her yıl 230 bin civarında öğrenci mezun oluyor.
Devletin resmi verilerine göre üniversitelerden mezun olan her 3 kişiden 1’i işsiz… Ancak üniversitelerin verileri farklı… Türkiye’nin en iyi üniversitelerinden ODTÜ bile “Her iki mezunumuzdan biri işsiz” diyor.
Ankara Ticaret Odası’nın hazırladığı “Geleceğe silgi: Eğitimli küskünler dosyası” adlı rapora göre, 2001 krizinde 1 milyondan fazla beyaz yakalı işini kaybetti. Bu sayıya her yıl onbinlerce yeni mezun üniversite eğitimli genç ekleniyor.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaptığı projeksiyona göre, 2005-2006 eğitim öğretim yılında ortaöğretimdeki öğrenci sayısı 4 milyon 194 bine ulaşacak. Buna göre, yükseköğretime giriş için başvuran aday sayısı önümüzdeki 5 yıl içinde 2 milyonu aşacak.
DOKTORLAR BİLE İŞSİZ KALIYOR -
En gözde meslek sahiplerinden biri olan doktorlar bile işsizlik tehdidi ile karşı karşıya…Tıp fakültelerinden her yıl 4 bin 500 civarında doktorun mezun olduğu ve 3 bininin işsiz kaldığı belirtiliyor. 10 bin civarında işsiz doktor bulunduğu, önümüzdeki 5 yıl içinde “işsiz doktor” sorununun ciddi bir boyuta ulaşacağı, 2020 yılına kadar ise işsiz doktor sayısının 40 bini bulacağı tahmin ediliyor. Türk Tabipler Birliği’nin verilerine göre, son 15 yıl içinde 26 tıp fakültesi açılarak toplam sayı 52’ye ulaştı. 2004 yılında tıp fakültelerine 4 bin 686 öğrenci alındı. Tıp fakültelerindeki toplam öğrenci sayısı 2004 yılında, 31 bin 942 olarak belirlendi.
Türkiye’de “veteriner hekim”ler arasında da işsizlik ciddi bir sorun haline geldi. Yaklaşık 18 bin veteriner hekimin 3 bini işsiz. 6 bini de mesleklerinin dışında işlerle uğraşıyor. Sayısı 20'yi bulan veteriner fakültelerinden her yıl 1.200 veteriner hekim mezun oluyor.
1969 yılına kadar ziraat fakültesi sayısı 4 iken bugün bu sayı 27’ye ulaştı. Ancak bu fakültelerin çoğu ziraat mühendisi ihtiyacından değil politik kararlarla açıldı. Sonuçta “işsiz ziraat mühendisleri ordusu” yaratıldı. Ülke genelinde 35 bin ziraat mühendisi işsiz… Bu sayıya her yıl 900 yeni mezun ekleniyor.
10 bin “maden mühendisi”nin 4 bini işsiz…
Jeoloji Mühendisleri Odası’na kayıtlı 10 bin jeoloji mühendisinin yüzde 55’i yani 5 bin 500’ü işsiz…
Pek çok sağlık kuruluşunda hemşire açığı bulunurken 30 bin “hemşire” iş arıyor.
İşsiz arkeolog”ların sayısı da binlerle ifade ediliyor.
Binlerce “kimyager, fizik, biyoloji, matematik, felsefe, sosyoloji, tarih, psikoloji bölümü mezunu” ile “kimya mühendisi, fizik mühendisi, jeofizik mühendisi, çevre mühendisi ve peyzaj mimarı” da işsiz… Bir iş sahibi olanların çoğu da öğretmenlik yapıyor.
2001 krizinde her 8 mühendis ve mimardan birinin işsiz kaldığı, “işsiz mühendis ve mimar” sayısının 50 binin üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Türkiye’de beyaz yakalıların işsizliği uzun yıllardır kemikleşen bir olgu haline geldi. Öyle ki, işsiz mühendisler için üretilen “kaldırım mühendisi” tabiri dilimize yerleşti.
İŞSİZ MÜHENDİSLER DERNEĞİ -
Üniversite mezunları arasındaki işsizlik öyle bir hale geldi ki, uzun süredir iş bulamayan ve umutlarını yitirenler “İşsiz Mühendisler Derneği”, “İşsiz Ziraat Mühendisleri Derneği” bile kurdu.
Türkiye çapında 26 şubesi bulunan İşsizler Derneği'nin üyelerinin yüzde 70’i üniversite mezunu… Bunlar arasında makina mühendisleri, veterinerler ve ziraat mühendisleri çoğunlukta.
İşsizlik tehdidine rağmen üniversite kapılarındaki yığılma her yıl daha da artıyor. Son üniversite sınavına 1 milyon 730 bin öğrenci girdi. Bu öğrencilerden sadece 412 bini bir üniversiteye yerleştirilecek. Her 100 adaydan 77’si açıkta kalacak.
RESMİ RAKAMLAR GERÇEĞİ YANSITMIYOR -
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Murat Başesgioğlu, Temmuz 2004’te Iğdır Milletvekili Dursun Akdemir’in soru önergesine verdiği yanıtta, DİE’nin 2003 yılı verilerine göre üniversite mezunu işsiz sayısının 290 bin olduğunu açıkladı.
DİE’nin Hane Halkı İşgücü Anketi’ne göre 2004 yılında üniversite mezunu işsiz sayısı 317 bin… Toplam işsizler arasında üniversite mezunlarının oranı yüzde 12.4
Sadece işsiz ziraat mühendisi sayısının 35 bin olduğu Türkiye’de, devletin resmi rakamları gerçeği tam olarak yansıtmıyor.
ÇIRAKLIK KURSUNA GİDİYORLAR -
Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik’in verdiği bilgiye göre, çıraklık eğitim merkezlerine devam eden öğrencilerin yüzde 77’si üniversite mezunu… Çelik, Türkiye’de 77 üniversitede 94 fen edebiyat fakültesi bulunduğunu, bunların seri üretim yaparak diploma verdiklerini, bu fakültelerden mezun olanların ciddi işsizlik sıkıntısı yaşadıklarını söylüyor.
ÜNİVERSİTEYE HAZIRLIĞIN TOPLUMA MALİYETİ -
Türk Eğitim Derneği’nin (TED) yaptığı “Üniversiteye Giriş Sisteminin Ailelere ve Topluma Maliyeti Araştırması”, mevcut sistemin maddi açıdan bir felaketin eşiğinde olduğunu ortaya çıkardı. Üniversiteye hazırlık için toplumun bir yılda yaptığı harcamalar, devletin yıllık üniversite bütçesini aştı.
Araştırmaya göre, 2004 yılında ÖSS’ye giren 1.786.963 öğrencinin üniversite kapısına gelene kadar ÖSS’ye hazırlık için yaptığı harcama tutarı 8.4 milyar dolara ulaştı. Üniversite kapısına gelene kadar kişi başına yapılan ÖSS harcaması ise ortalama 4 bin 711 doları buldu.
1 yıllık ÖSS hazırlık harcamaları 2.9 milyar dolar…2004 yılı rakamlarına göre öğrenci başına yıllık ÖSS harcaması 1.646 dolar.
2004 yılında bütçeden YÖK’e ayrılan pay (tüm üniversiteler dahil) ise 2.7 milyar dolardı.
TED’in araştırmasında, son 15 yılda 21 milyon öğrencinin ÖSS sınavına girdiği ve bu öğrencilerin ÖSS için yaklaşık 34.5 milyar dolar harcama yaptıkları belirtiliyor. Önümüzdeki 15 yılda ortalama 2.7 milyon öğrencinin sınava gireceği ve 2 bin dolar harcama yapacakları varsayıldığında bu miktarın 81 milyar dolara ulaşacağı öngörülüyor.
Araştırmada ayrıca, istihdam yaratmak için 2004 yılı rakamlarıyla kişi başı 90 bin dolarlık yatırım harcaması yapılması gerektiği, 34,5 milyar doların 377 bin 780 kişiye, 81 milyar doların ise 900 bin kişiye istihdam sağlayacak bir kaynak olduğu vurgulanıyor.
ÜNİVERSİTE MEZUNUNUN MALİYETİ 28 MİLYAR LİRA -
Devlet üniversitesinde okuyan, devlet yurdunda kalan bir üniversite öğrencisinin barınma, harç, kitap, yemek, yol, ve giyimden oluşan masraflarının aile bütçesi üzerindeki yükü yıllık 7 milyar lirayı buluyor. 4 yıllık bir fakülteyi bitiren üniversite mezununun ailesine maliyeti toplam 28 milyar liraya ulaşıyor.
Bu durumda işsiz gezen 317 bin üniversite mezununun sadece topluma maliyeti 8 katrilyon 876 trilyon lira (6 milyar 574 milyon dolar)…
Devletin üniversite öğrencisi başına yaptığı harcama yılda ortalama 2 bin 336 dolar (3 milyar 153 milyon TL)… Bu rakam 4 yılda 9 bin 344 doları (12 milyar 614 milyon) buluyor. 317 bin işsiz üniversite mezununun devlete maliyeti 2 milyar 961 milyon dolara (4 katrilyon liraya) yaklaşıyor.
317 bin işsizin topluma ve devlete toplam maliyeti ise 9 milyar 535 milyon dolar (12 katrilyon 876 trilyon lira)
Üstelik rakamlara, Türkiye’nin bu nitelikli işgücünden yoksun kalmasının maliyeti dahil değil.
ASIL MESLEĞİNİ YAPMA ORANLARI -
Pek çok üniversite mezunu iş bulamama kaygısıyla asıl mesleklerinin dışında bir alanda çalışmak zorunda kalıyorlar. 2000 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre, Türkiye’de asıl mesleğini yapma oranları bir hayli düşük…
Elektrik ve elektronik teknisyenleri arasında asıl mesleğini yapma oranı yüzde 48.6, inşaat mühendisleri arasında yüzde 65.3, elektrik ve elektronik mühendisleri arasında 61.2, makina mühendisleri arasında yüzde 59.3, orman mühendisi ve ziraat mühendisleri arasında yüzde 38…
ÜNİVERSİTE MEZUNU PAZARCILAR-
İş bulamayanları ve mesleklerini icra edemeyenleri üst üste koyduğumuzda ortaya “mutsuzluk ve verimsizlik” çıkıyor.
Çıkış yolu arayan üniversite mezunu işsiz gençler, semt pazarlarında ya da sosyete pazarlarında açtıkları tezgahlarda ya da işportacılık yaparak geçimlerini sağlamaya çalışıyorlar.
Semt pazarlarında üniversite mezunlarının sayısı yüzde 30’u bulurken İstanbul Bahçeşehir Belediyesi’nin yaptığı araştırmaya göre sosyete pazarlarında bu oran yüzde 80…
ATO BAŞKANI AYGÜN -
Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün, Türkiye’nin üniversite sisteminin masaya yatırılması ve istihdam olanaklarını da gözönünde bulundurarak yeni politikalar üretilmesi gerektiğini söyledi. “Yapılması gereken yeni üniversiteler değil yeni istihdam alanları açılmasıdır” diyen Aygün, Türkiye’de ara eleman sıkıntısı yaşandığını ancak eğitim sisteminin bu ihtiyaca yanıt veremediğini bildirdi.
Ortaöğretimde öğrencilerin yüzde 70’inin meslek edinmeye, temel bilimler ve dil konusunda başarılı öğrencilerin ise üniversiteye yönlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Aygün, şunları söyledi:
Bu yıl sınava giren her 100 öğrenciden 23’ü üniversiteye yerleştirilecek. 77’si açıkta kalacak. Ya gelecek yeniden sınava girerek şansını deneyecek ya da işsizler ordusuna katılacak. İşte bu yüzde kesimin daha ortaöğretimde iken meslek edinmeye yöneltilmesi lazım. Üniversite kapılarındaki yığılma, mesleki ve teknik eğitime gereken önem verilerek önlenebilir. Altta kalanın canı çıksın mantığıyla bu sistem daha fazla yürüyemez. Gençliğini iyi değerlendiremeyen toplumlar geleceğini de değerlendiremez. Hamburger, kola ekonomisi genç işsizler ordusu yarattık . Fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür, işsiz gençler yetiştirdik. Her hükümet döneminde takvim yaprakları gibi değişen saatli maarif sistemi iflas etmiştir. ”
Aygün, mesleki ve teknik eğitim planlaması yapmadan önce ilgili meslek kuruluşlarının görüşlerini almak, kamudaki ve özel sektördeki ihtiyaçları ve istihdam olanaklarını da belirlemek gerektiğini sözlerine ekledi.