Trkiye-Hollanda Ticari likilerinin Ksa Tarihesi:

Trklerle Hollandallar arasndaki ticari ilikilerin gemii 400 yl ncesine dayanr. Kaptan Paa (donanma bakomutan) tarafndan arlan ilk Hollanda elisi, 1612 ylnda stanbula gelmitir. Osmanl-Hollanda ilikilerinde balca konu ticarettir. nceleri Hollandal tccarlar tarafndan satn alnan balca rnler Suriye ve randan ipek, Asyadan da baharat olmutur. 17. yzylda da Trkiye, Hollandaya angora yn ve pamuk ihra etmeye balam, Hollanda da buna karlk zmir ve stanbula pamuklu ve ynl kuma gndermitir. 19. yzylda ttn, Trkiyeden Hollandaya ihra edilen en nemli tarm rn olmutur.

ada Trkiye ile Hollanda arasndaki ticari ilikilerin glendirilmesi iin 1934de Trk-Hollanda Dernei kurulmutur. Kurulu anlamas her iki lkenin devlet bakanlar, Cumhurbakan Atatrk ve kralie Wilhelmina tarafndan imzalanmtr. Bu olaydan nce 1930da Hollandann okuluslu irketi Philips, Trk Philips Ltd. olarak Trkiyede etkinlik gstermeye balamtr.

kinci Dnya Savandan sonraki ilk dnemde iki lke arasndaki ticaret hacmi dk bir dzeyde kalmtr. Ancak 1950lerde Philipsten sonra ngiliz-Hollanda irketi Unilever, Trkiyede ube aan ve retime balayan ilk uluslararas irketlerden biri olmutur.

Trk ekonomisin 1980li yllarn banda da almasndan sonra ikili ticaret art gstermitir. 1993te yaplan karma komisyonlardaki geleneksel hkmetleraras ticaret grmelerinin yerini, her iki lkenin zel sektrnn temsil edildii Trk-Hollanda Konseyi tarafndan yaplan danma toplantlar almtr. 1996 ylnda Avrupa Topluluu ve Trkiye arasnda imzalanan GB anlamas, sanayi rnlerine uygulanan vergileri kaldrarak iki lke arasndaki ticareti artrmtr.


HOLLANDA'NIN TRKYE LE DI TCARET

Hollanda her zaman iin Trkiye ' nin ticaret ortaklar arasnda birinci sralarda yer almtr.2005 yl verilerine gre Hollanda'ya yaplan 2,465 milyon dolarlk ihracat ile Hollanda, Trkiye'nin ihracat yapt ilk 10 lke arasnda sekizinci sradadir. Dier taraftan,Hollanda, 2005 ylnda 2,128 milyon dolarlk ithalat ile ithalat yaplan lkeler arasnda on altnc srada yer almtr. 2004 ve 2005 yllar Hollanda ile pozitif ticaret dengesini yakaladmz yllar olmutur. 2004 ile karlatrldnda 2005 de Hollanda ' ya ihracatmz % 15.30 orannda artmtr. Hollanda'dan ithalatmz ise yine 2004 e gre % 11.50 orannda bir art gstermitir. Hollanda-Trkiye arasndaki mal gruplar bazndaki 2003 ,2004 ve 2005 yllar d ticaret verileri ve aklamalar da bir sonraki blmde verilmitir.

Trkiye Hollanda D Ticareti (Deer: Milyon Dolar)

2002

2003

Deiim %

2004

Deiim %

2005

Deiim %

hracat

1,056

| 1,520

44,0

2,138

40.1

2,465

15,30

thalat

1,311

1,633

24,5

1,908

16,7

2,128

11,50

Denge

-255

-113

-

+230

-

+337

Kaynak:D TM D Ticaret statistikleri Mart- 2006

Kaynak :D ticaret istatistikleri: http://www. foreigntrade.go v. tr/ead/istatistik htm

Trkiye'nin Hollanda'ya hracat

Balca rn Gruplar tibariyle Hollanda'ya hracat

rn Grubu Ad

Bin ABD Dolar (2003)

Bin ABD Dolar (2004)

Deiim

Bin ABD Dolar (2005)

Deiim

rme giyim Eyas ve Aksesuarlar

331 379

399 740

+% 21

447 606

+%12

rlmemi Giyim Eyas ve Aksesuarlar

260 418

291 640

+% 12

345 761

+%19

Elekrikli Makina Cihaz Aksam ve Paralar

127 328

264 009

+% 107

359 935

+%36

Motorlu Kara

Tatlar, Bisiklet,Motosiklet vb.

101 658

190 434

+% 87

188 988

-%1

Demir elik ve Demir elikten Mamul Eya

92 493

179 394

+% 94

121 362

-%32

Ya meyva,Kabuklu Yemiler,Turungil vb.

77 432

102 005

+% 32

90 384

-% 11

Sebze, Meyva, Bitki Paralar, Sert Kabuklu Yemi Konserveleri

74 020

96 789

+% 31

111 411

+%15

Mensucattan Mamul Dier Eya

66 116

67 355

+%2

90 787

+%35

Kazan ,Makina ve Cihazlar ve Paralar

35 853

55 593

+% 55

63 896

+%15

Mobilyalar

35 210

42 444

+% 21

43 804

+%3

|Gemiler,Suda Yzen Tat ve

14 561

33 866

+% 133

132 262

+%291


Aralar

Kauuk ve Kauuktan Eya

14 688

26 506

+% 180

22 584

-%15

Ttn,Ttn Yerine Geen lenmi Maddeler

13 188

26 255

+% 99

44 198

+%68

Pamuk

16 101

20 774

+% 29

18 012

-%13

Aluminyum ve Aluminyum Eya

15 741

20 627

+% 31

20 828

+%1

Yenilen Sebzeler ve Baz Kk ve Yumrular

14 532

20 488

+% 41

24 050

+%17

Mineral Yaktlar ve Yalar

15 736

20 231

+% 29

44 194

+%118

Deri Eya ve Saraciye Eyas

19 086

17 306

-% 9

16 110

-%7

imento,Toprak ve Ta rnleri

15 607

17 216

+% 10

18 679

+%8

Plastik ve Plastikten mamul Eya

12 039

17 323

+% 44

22 152

+%28

Cam ve Cam Eya

12 142

10 831

-% 11

9 749

-%10

Dierleri

169 651

208 909

+% 23

227 961

+%9

TOPLAM

1 520428

2 130035

+% 40

2 464713

+%16

Kaynak: DTM D Ticaret statistikleri Mart- 2006

Trkiye'nin Hollanda' ya ihracatnda birinci srada rme giyim eyas ve aksesuarlar gelmekte olup,bu kategorinin 2005 ylnda Hollanda'ya ihracat 447 606 bin ABD Dolarna ulamtr.hracatta 2004 ylnda ikinci srada olan rlmemi giyim eyas ve aksesuarlar kategorisinin yerini 2005 te 359 935 bin ABD Dolar ihracat ile elekrikli makina cihaz aksam ve paralar almtr. rme giyim eyas ihracat iinde tirtler,fanilalar ve dier i giyim eyas birinci srada olup,onu kazaklar ve sveterler takip etmekte ve ardndan oraplar gelmektedir.

Elektrikli makina ve cihazlar ihracat iinde ise birinci sray televizyon alclar tekil
etmektedir.Daha sonra elektrikli su
stclar ve elektrotermik

cihazlar(ofbenler)gelmektedir.Onlari video kayit ve gsterme cihazlar ile denizcilikte kullanlan baz elektrikli ve elektronik ara paralar ve elektronik devreler ve kablolar da bu balk altndaki ihra kalemlerimizi oluturmaktadr.

hracatta nc sray alan rlmemi giyim eyas iinde ise, kadn ve kz ocuklar iin takm,takm elbise ,ceket vs bata gelmektedir.Erkek takm elbiseleri ise kadn giyim eyasnn ardndan gelmektedir.Onu erkek gmlekleri izlemekte olup,kadn ve kz ocuklar iin bluz,gmlek ve i giyim eyas da onemli ihra kalemleri arasndadr. Ayrca ev tekstili de Hollanda pazarnda nemli bir potansiyele sahip olup,2005 ylnda 60 030 bin Dolar tutarnda yatak araflar,masa rtleri,tuvalet ve mutfak bezleri ihracat gerekletirilmitir.Onu eya ambalajnda kullanlan uvallar ve torbalar izlemeye balamtr.

Dier taraftan,motorlu kara tatlar,bisiklet,motosiklet ve dier aralarn ihracat ise yine 2005 ylnda 190 milyon ABD Dolarna ulamtr. Bu kategori iinde binek otomobilleri ve steyn vagonlar 110 milyon Dolarlk ksmn tekil etmitir.

2004 ylnda Hollanda'ya 6250 binek otosu ile, 5200 steyn vagon ara satlmtr. 2005 ylnda ise 7010 adet binek otosu ile 4046 adet steyn vagon ara Hollandaya ihra edilmitir.

hracatmzda 2004 ylnda yapsal bir deiim de yaanarak yllardr en bata giden tekstil ve gda rnleri ihracatn ok yakndan elektrikli makinalar,otomotiv ve demir elik rnleri


izlemeye balamtr.Bu rnlerde yaanan yzde art oranlar da nemli miktarlara ulamtr . Bu konuda Ingilizce sayfamizda bulunan 8 ubat 2005 tarihinde Rotterdam'da dzenlenen " Trkiye'nin ne kan Potansiyel Sektrleri " Seminerinde ilgili Hollanda'l firmalara yaplan Power point sunularda sekt rler itibariyle durum detay ile verilmitir. BKZ. http://www.ttponl.org/eng/igeme_link/TTPO.pps

2005 ylnda ise elektrikli makina ve cihaz ihracatmz tekstilin ikinci ana grubu olan rlmemi giyim eyas ve aksesauarlarn aarak ihracatmzda ikinci sraya yerlemitir. hracatmzda demir elik rnleri de son yllarda n sralara km olup 2005 ylnda demir elik dknt ve hurdalar ile ferro alyajlar ve scak haddelenmi rulo halinde demir elik filmain ile demir elik ubuklar,borular ve boru balantlar ile inaat aksam ile kablo ve halatlar ihracatta ilk sralar igal etmektedir. Ayrca radyator ve aksam ile demir elik dkm paralar ile soba,ocak ,zgara vb ev demir elik eyas ihracat da nemli ihra kalemlerimiz arasndadr.

Hollanda'ya ya meyva ve kabuklu yemiler,turungil vb. nin 2005 yl ihracat ihracatmzda altnc sradadr.Bu grup iinde taze ve kurutulmu zmler birinci srada olup,dier kabuklu meyvalar grubu ise onu takip etmektedir.Turungiller ve kays,erik,eftali,kiraz da Hollandaya nemli ya meyva ve sebze ihra kalemlerimiz arasndadr.Kuru meyveler de klasik ihra kalemleri arasndadr.

Hollanda'ya sebze ve meyva konserveleri ihracat iinde sebze konserveleri ile meyva konserveleri ve meyve sular n sralardadr.Reel,jle,meyva presi ,sebzeler ve bitki kkleri vs de dier nemli ihra kalemleri arasndadr.

Mensucattan mamul dier eya grubuna giren tekstil rnleri grubu iinde ise eya ambalajnda kullanlan torba ve uvallar da Hollanda'ya nemli ihra kalemlerimiz arasnda yer almakta olup,bu maddelerin 2005 yl ihracat 25 milyon Dolar bulmutur.

Hollanda'ya makina sektr ihracat da 2005 ylnda gelime gstermi buzdolaplar ve soutucular ihracatna ek olarak gaz turbinleri ,ar i makinalarnn aksam ve paralar,metal ileme makinalar ve amar makinas ve motorlar ihracat gerekletirilmitir.

Mobilya da Hollanda ' ya ihracat kalemlerimiz arasnda yer almaktadr.Bu gruptaki ihra mallar ise,oturma ve yatak takmlar ile somyalar,yataklar,yastklar vs den olumaktadr.

 Trkiye'nin Hollanda'dan thalat

Balca rn Gruplar tibariyle Hollanda'dan thalat

rn Grubu Ad

Bin ABD Dolar (2003)

Bin ABD Dolar (2004)

Deiim

Bin ABD Dolar (2005)

Deiim

Plastik ve Plastikten Mamul Eya

221 283

326 392

+%48

371 616

+%14

Motorlu Kara Tatlar,Motosiklet,Bisiklet vb

179 264

243 881

+%36

228 722

-%6

Demir ve elik

254 890

210 065

- %18

296 817

+%41

Kazanlar,Makina,Cihaz ve Paralar

135 833

185 043

+%36

210 463

+%14

Organik Kimyasal

137 059

143 970

+%5

153 191

+%6


Mstahzarlar

Elektrikli Makina ve Cihazlar

92 892

102 461

+%10

81 827

+%20

Optik ve l Kontrol Malzemeleri

43 589

53 116

+%22

67 886

+%28

Eczaclk rnleri

27 943

43 311

+%55

52 948

+%22

Muhtelif Kimyasallar

28 240

38 937

+%38

51 774

+%33

Suni ve Sentetik Lifler

35 760

38 380

+%7

24 846

-%35

Ttn ve Mamlleri

28 995

38 021

+%31

56 491

+%49

Boyalar,Macunlar

33 987

35 967

+%6

46 589

+%30

Kat ve Karton ve Mamulleri

29 631

31 589

+%7

49 272

+%56

eitli Gda rnleri

18 511

25 596

+%38

29 970

+%17

Yal Tohum ve Sanayi Bitkileri

20 751

22 990

+%11

22 296

-%3

Kauuk ve Kauuktan Eya

20 035

21 920

+%9

24 039

+%10

Albuminoid Maddeler,Tutkallar,Enzimler

21 089

21 544

+%2

18 648

%13

Sabunlar ve Ykama Yalama Maddeleri

15 647

19 183

+%23

20 138

+%5

Kakao ve Kakao Mstahzarlar

14 976

17 991

+%20

15 920

-%12

norganik Kimyasal Mstahzarlar

20 051

17 845

-%11

23 795

+%33

Fotoraflk ve Sinemaclk Eyas

17 237

17 268

-

16 826

-%3

Sentetik ve Suni Devamsz Lifler

14 750

15 410

+%5

11 612

-%25

Aluminyum ve Aluminyumdan Eya

10 423

11 622

+%12

13 704

+%18

Ozel Dokunmus Mensucat ,Dantela vs

7 459

10 810

+%45

10 110

-%6

Halilar, Yer Kaplamalar

6 932

10 671

+%54

9 960

-%7

Mineral Yaktlar,Yalar vb.

27 954

9 716

-%65

17 371

+%82

Dierleri

226 476

192 787

-%15

203 621

+%6

TOPLAM

1632863

1906474

+% 17

2 127 922

+%12

Kaynak: DTM D Ticaret statistikleri Mart- 2006

Hollanda 'dan yaplan ithalata gelince,ithalatta birinci srada yer alan plastik ve plastikten mamul eya grubunu 2005 ylnda motorlu kara tatlar yerine demir elik rnleri takip etmitir.Dier nemli ithal kalemleri makina ve kimyasal rnler grubu ile eczaclk rnleri ve kat ve karton grubudur.

2005 ylnda,Hollandadan ithalatmzdaki art hz epeyce yavalam ve geen yln ayni dnemine gre ithalat % 12 artarken ihracatmzn art hz % 16 olmutur.Yani Hollandaya ihracatmz son ylda ithalatmzdan daha hzl bir gelime gstermitir.

Hollanda 2004 ylnda ve 2005 ylnn ilk yarsnda lkemizin pozitif ticaret dengesi yakalad bir lke olmak bakmndan zel bir nem arzetmektedir.


Trkiye Hollanda D Ticaretinin Geliimi(1996-2005) Deer: Bin ABD Dolar

Yl

hracat

thalat

Denge

1996

769 682

1 448 604

- 678 922

1997

779 169

1 484 889

- 705 720

1998

888 601

1 446 440

- 557 839

1999

932 302

1 314 946

- 382 644

2000

874 182

1 584 461

- 710 279

2001

892 416

1 041 587

-149 171

2002

1 055 637

1 311 277

-255 640

2003

1 520 429

1 632 863

-112 434

2004

2 130 035

1 906 474

+223 561

2005

2 464 713

2 127 922

+336 791

Kaynak:D Ticaret Mstearl statistikleri Mar t 2006

Trkiye ile Holanda arasndaki d ticaret verilerinin seyri incelendiinde son yllarda Hollanda ile olan d ticaret amzn giderek dmekte olduu ve en dk seviyenin ise 2003 ylnda yakalanm olduu grlmektedir. Daha nce de belirtildii zere, Hollanda ile olan d ticaretimiz 2004 ylnda Trkiye lehine bir gelime gstermi ve 2004 ve 2005 yllar Hollanda ile olan d ticaretimizde pozitif dengenin yaand yllar olmutur.

hracatmzda byk yer tutan tekstil ve hazr giyim rnleri,ki Hollanda zerinden Benelks lkeleri ve Almanyaya da gnderilmektedir,byk Hollandal maazalar ya da toptan alm yapan firmalar tarafndan kendi isim-markalar altnda Trkiyede fason rettirilmekte,dolaysyle pazarda Trk markas ile tannmamaktadr.Genellikle Trkiyedeki retici ile Hollandadaki ithalat arasnda bir arac bulunmaktadr.Araclk yapan firmalar arasnda Hollandada yerlemi Trk kkenlilerin yansra Hollandal temsilci de olabilmektedir.Byk Department Storelar ya da giyim maazalarnn Trkiyede atklar temsilcilikleri ya da acentalar dorudan Trkiyedeki reticiler ile temasa gemekte ve tekstil firmalarmzn bireysel rn satma teklifleri,Trkiyedeki temsilcileri-acentalar ile temasa gemeleri gerektii gerekesiyle batan reddedilmektedir.

Geleneksel tarm rnlerimizden kuru zm,kuru kays,kuru incir vb.son dnemde giderek saylar artan doal-organik rnler satan dkkanlarda bulunmaktadr.Trk salas,baklagiller,helva-lokum,ceviz,fstk,ayekirdei gibi muhtelif kuruyemi,yaprak sarma,bamya vb. konserveler ile taze meyve sebze byk Hollanda spermarket-gda zincirlerinin etnik rnler raflarnda grlebilmektedir.Daha ok Trk araclar veya Hollandada yerleik Trk kkenli firmalar tarafndan Trkiyeden getirilen meyve-sebze ise Trk marketlerinde veya pazarlarda satlmaktadr.Bununla birlikte ya incir,ya zm,ayva vb.ni Hollanda marketlerinde de grmek mmkndr.Ancak tarm rnlerine uygulanan gmrk vergisi,Trk gda rnlerinin nakliye sresinin ksal ile salanabilecek fiyat avantajn da olumsuz ynde etkilemekte ve ihracatmz snrl kalmaktadr.Hollandadaki byk spermarket zincirleri ve Avrupaya gda tedarik eden toptan almclar,btn dnyadaki yaygn alar ile uygun kalite ve fiyattaki rnleri hangi lke uygunsa orada kendi markalar ile rettirmekte ve ambalajlatmaktadrlar,duruma gre paketlemenin nihai lkede yaplmas da olabilmektedir.

Bu nedenle ok spesifik ve zgn olanlar dnda Trk gda rnlerinde,kk ve orta lekli firmalarmz iin,markal ihracattan ok Hollandal ithalatclara uygun kalite ve fiyat avantajn salayarak retim-ihracat yapmak isabetli olacaktr.Hollandal firmalar ile ibirliine giderek Trkiyede kurutulmu domates vb.sebzeler ve kuru meyveler ile


mantar,iek yetitirerek Hollanda ve Avrupa pazarlarnda pazarlanmas amacyla gerek Hollandal gerekse Trk giriimcilerin projeleri ve uygulamalar vardr.

Daha ok ikolata ve ekerleme sanayinde kullanlan fndk,Hollanda zerinden Belika ve Almanya bata olmak zere dier AB lkelerine de gnderilmektedir.

Hollanda maazalarnda Trkiyede retilmi TV alcs,beyaz eya zellikle ev tipi amar makinas,buzdolab ve baz elektrikli mutfak aletleri satlmaktadr..Pazarda Paabahe retimi cam mutfak eyas, seramik rnler,hediyelik eya,mermer,profil gibi inaat malzemeleri de grlmektedir. Son yllarda Vestel Firmasnn dayankl tketim mallar rnleri Hollanda da byk maaza zincirlerinde yer almakta ve nemli lde ihracat bulunmaktadr.

Hollanda ile i yapmak isteyen giriimciler iin kolaylk ve rahatlk salayan bir nokta da Hollandada faaliyette bulunan Trk bankalarnn varldr.Trke,Hollandaca ve Inglzce konuabilen personelleri ile bankalar,Trkiye-Hollanda arasndaki ticari ilemlerde tm bankaclk hizmetlerini sunmaktadr.

Ayrca, 2004 yl Trk otomotiv ve oto yan sanayii rnleri ve inaat malzemeleri (zellikle demir elik sektr ) iin ok nemli ihracat artlarnn yaand bir yl olmutur.Bu konuda daha detayl bilgi iin www.ttponl.org adl Rotterdam Ofis Web sitesinin ngilizce Blmnde bulunan ve Rotterdam Ticaret Odas ie ibirlii halinde 2005 yl iinde gerekletirilen Outstanding Chances in Trade with Turkey adl Seminerde Ofisce sunulan iki adet tebliden yararlanlabilir. http://www.ttponl.org/eng/igeme_link/outstanding.htm

2005 ylnda ise zellikle gemi ve deniz tatlar ihracatnda 3 misline yakn bir gelime yaanm olup bu konuda Trkiye ye talep giderek artmaktadr.

te yandan, D Ticaret Mstearl (DTM) tarafndan aklanan 2005 yl rakamlar, Trkiyenin Hollandadan ithalatnn yaklak 2128 mlyar Dolar, Hollandaya ihracatnn ise 2465 milyar Dolar olduunu ve 4593 milyar Dolara ulaan ikili ticaretin Trkiye lehine 337 milyon Dolar fazla verdiini gstermektedir. CBS rakamlar ile elien bu durum, byk lde, re-export amacyla Trkiyeden yaplan ithalatn Hollanda d ticaret istatistiklerinde, Hollanda ile Trk Serbest Blgeleri arasnda yaplan ticaretin ise DTM istatistiklerinde yer almamasndan kaynaklanmaktadr.

Kaynak;La Hey Ticaret Mavirlii Web Sitesi -2005 Y lk Raporu

 D Ticarette Trk Kkenli Firma ve Kiilerin Yeri

Kk bir lke olan Hollanda ayn zamanda kalabalk bir lkedir,AB lkeleri iinde km2 ye den insan says bakmndan en youn lkedir.16 milyonluk toplam nfus iinde gmenlerin says 2.8 milyondur ki bu %17.5 (Avrupa ii ve dndan gelenlerle birlikte) gibi nemli bir orana karlk gelmektedir.

Gmenlerin geldikleri lkeler itibaryla yaplan sralamaya gre Avrupal ve Hollanda tabiyetli Endonezyallar dnda Trkiye, Fas, Surinam ve Hollanda Antilleri olarak ayrlan grup iindeki en kalabalk gmen grubu 323.000 kii ile Trklerdir. Bunlardan 200.000i ayn zamanda Hollanda vatandadr.


1960-70li yllarda gelimekte olan Hollanda ekonomisinin ihtiyac iin Trkiyeden arlan ounluu ii niteliindeki Trk vatandalar zamanla ailelerini de getirerek yerlemiler ve bir ksm da kendi ilerini kurma ynnde aba gstermektedirler. Ancak Almanya ile kyaslandnda, Hollandadaki Trk vatandalar henz i dnyasnda ciddi bir yer edinmi durumda deildir. ou Trk kkenli eitli gda ve tketim mallarnn satld market, dner-lahmacun vb. Trk yiyeceklerinin sunulduu restoran-bfe ya da mevsimlik tarm iisi kiralayan i bulma brolar olarak faaliyet gsteren kk esnaf niteliindeki iadamlar, zaman zaman Trkiyeden kendileri mal getirmek ya da Trkiyeye mal gndermek iine girmek istemektedirler.

Aslnda Hollandada yaayan Trklerin Trkiyedeki firmalardan temsilcilik alma veya ithalat yapmak iin istekli olduklar gzlenmektedir; ancak henz bilgi birikimi ve i deneyimi asndan yeterli dzeyde olduklarn sylemek zordur. Fakat niversite mezunu Trk kkenli genlerden bu konuda gelen talep ve arzular artmakta olup Trkiye Hollanda d ticaretinin ileriki yllarnda her iki kultr ve dili bilen bu genlerin katks olacana inanlmakta ve Hollanda Ofisimiz kendilerine yol gstericilii grevini yapmaktadr.

Charter seferleri yapan Trk seyahat acentalar da daha ok Hollandada yaayan Trk nfusa hitap etmekle birlikte, son yllarda turistik ya da ticari amala Trkiyeye giden Hollandallarn saysnda meydana gelen artla Hollandal seyahat irketleri de konuya cazip bakmaya balamlardr.

Hollandada yerleik Trkler arasnda Hollandal irketlerin bnyesinde alarak ya da mnferiden Trk firmalar ile ticari balantlara geen, araclk ve i takibi yapanlar vardr; ancak aralarnda profesyonel anlamda hem Trkiye hem de Hollanda pazarn iyi tanyan, aratrma yapabilme ve frsatlar grebilme kapasitesine sahip olanlar az saydadr.

kinci ve nc nesil yetien Trkler arasnda hukuk, ekonomi, mhendislik eitimi grm genler bazen Hollandal ortaklar ile de bir araya gelerek Trkiyeye ynelik mali mavirlik, hukuk danmanl ve ticari konularda faaliyet gsteren irketler kurmaktadrlar ve Trkiye ile Hollanda arasndaki ticaret ve yatrm ilikilerini gelitirmek amacyla kurulan giriimler de yer almaktadrlar.

Hollandada yaayan bu kesimde, Hollandallar ile kpr kurmaya ve topluma entegrasyon salamaya ynelik gayretler de artmaktadr. Hollanda hkmeti belediyeler, ticaret odalar ve giriimci kurulular, dernekler araclyla Hollandada yaayan gmenlerin geldikleri lkeler ile i yapma giriimlerini tevik etmek amacyla bir takm destek programlar uygulamaya geirmektedir. Trk iadamlarn bu destekler kapsamnda bir araya getirmeye alan birlik, dernek gibi yaplanmalar da giderek ticari faaliyetlerini gelitirmektedir.

ki lke arasndaki ticaret ve yatrm ilikilerini gelitirmek amacyla, 10-12 ubat 1993 tarihleri arasnda Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Amsterdam ve Amersfort Ticaret Odalar temsilciliklerinin katlmyla oluan Hollanda zel sektr heyetinin lkemizi ziyareti srasnda Trkiye-Hollanda Konseyinin kuruluu tamamlanmtr. Konseyinin Hollanda taraf NETUBAnn Ynetim Kurulunda Ticaret Odalar, Sanayici ve verenler Konfederasyonu, Ekonomi Bakanl-Ticareti Gelitirme Kuruluu, Hollandada faaliyet gsteren Trk bankas, Trkiye ile ticaret veya Trkiyede yatrm olan Hollandal irket yetkililerinden olumaktadr. NETUBA yeleri Konseyinin Trkiye taraf DEKe oranla daha ok Trkiye i yapan ya da yapmak isteyen kk ve orta lekli Hollandal ya da Hollandada yerleik Trk kkenli firmalardr. DEK yelerinin firma lekleri ise daha


byktr. Bu nedenle karlkl olarak Trkiye ve Hollandaya dzenlenen i gezileri ve organizasyonlarda firmalarn eletirilmesinde zorluklar olabilmektedir. Bununla birlikte NETUBA yelerinin ounluunun, Trkiyeye mal satan firmalar olmas ve ihracata ynlenmeleri, Trk tarafndan da ihracat yapmak isteyen firmalar iin sknt yaratmaktadr. Son dnemde Hollandann Ticareti Gelitirme Kurumu, Ticaret Odalar ve 2004 ylnda Rotterdam Ticaret Odas,Rotterdam Belediyesi ve Rotterdam Liman daresince kurulan TIC Trade and Invsetment Center Turkey gibi kurulularnn ticareti ve zellikle Trkiyede planlanan yeni projelerin gelitirilmesi konusunu yatrm boyutu ile birletirerek ele aldklar ve Trkiyeyi Hollandal iadamlarna daha ok ykselen bir pazar olarak empoze ettikleri grlmektedir. Hollandann ilgili kurulularnn Trkiye pazarna ynelik seminer, pazara ilikin tavsiyeler ve ynlendirme, ticari heyetin kompozisyonu vb. faaliyetleri de bunun sonucu olarak Trkiyeye mal satmak ya da Trkiyede kendi irketini kurarak pazar eilimlerini takip etmek zerine younlamaktadr.

Son derece liberal bir ticaret lkesi olmas nedeniyle Hollanda, ticari prosedrler, irket kurma ve yatrm rejimi bakmndan yabanclar iin bir ayrm yapmamaktadr. Ancak Hollandaya i ziyareti iin gelmek isteyen Trk iadamlarmzn kolaylkla vize alabildii pek sylenemez. Henz i balants olmad halde pazara ilikin aratrma yapmak ve grmelerde bulunmak isteyen firma temsilcilerimizden, Hollandal firma tarafndan gnderilmi davet yazs istemeleri sknt yaratabilmektedir.

Nakliye konusunda da zaman zaman gecikmeler yaanmakta ve maliyetlerin yksek olduundan sz edilmektedir. Ancak Trk ihracatlar genellikle karayolu nakliyesini tercih etmekte ve denizyolu nakliyesinin maliyet avantaj ve Rotterdam limannn sunduu lojistik kolaylklardan yararlanamamaktadr. Oysa dayankl rnler (ki meyve/sebze benzeri rnler iin de uygun koullar salanmaktadr) iin iki- gnlk bir farkla daha uygun fiyata nakliye yaptrmak mmkn olabilmektedir. Rotterdam limannda, getirilen rnlerin depolama ve yerinde paketleme gibi hizmetler de verilmektedir.

Hollanda Trkiye Arasndaki Yatrm likileri

Dier taraftan,Hazine Mstearl verilerine gre,Hollanda Trkiyeye yaplan yatrmlarda firma adedi bakmndan AB iinde Almanya ve ngiltereden sonra nc srada yer almaktadr.Trkiyede halen 459 adet Hollanda sermayeli irket faaliyet gstermektedir.

TRKYEDEK YABANCI SERMAYELI FIRMALARIN ULKELERE GORE DAILIMI (2000-2005)

lkeler

2000

2001

2002

2003

2004

2005

Toplam

AB lkeleri (25)

270

248

231

466

1,079

1,668

6,153

Almanya

81

66

65

155

378

520

2,045

Fransa

23

16

23

33

74

81

459

Hollanda

65

39

46

71

145

214

925

ngiltere

30

40

35

67

144

330

926

talya

23

26

16

31

78

68

417

Dier AB lkeleri

48

61

46

109

260

455

1,381

Dier Avrupa lkeleri (AB Hari)

40

48

48

142

293

353

1,432

svire

10

15

18

19

36

31

313

Bulgaristan

1

4

4

19

29

31

107

Ukrayna

4

4

3

10

26

37

108

Rusya Federasyonu

17

16

13

50

109

127

470

Kuzey Kbrs T.C.

2

--

--

6

22

24

105

Dier

6

9

10

38

71

103

329

Kuzey Afrika lkeleri

3

7

12

20

27

43

160

Dier Afrika lkeleri

1

2

1

10

17

18

65


Kuzey Amerika

35

37

44

61

108

118

683

A.B.D.

31

35

40

54

98

103

624

Kanada

4

2

4

7

10

15

59

Orta Amerika ve Karayipler

5

4

1

3

8

12

60

Gney Amerika

--

2

--

--

4

2

13

Yakn ve Orta Dou lkeleri

67

79

110

276

386

411

2,175

Azerbeycan

7

12

13

37

61

64

257

Irak

11

16

26

41

56

64

335

ran

15

20

26

111

135

126

703

srail

9

7

11

25

34

29

152

Suriye

6

4

12

17

21

34

214

Dier

19

20

22

45

79

94

514

Dier Asya

24

47

38

115

171

173

803

in Halk Cum.

10

16

13

46

58

31

237

Japonya

2

7

4

6

16

9

83

Gney Kore Cum.

3

12

3

17

17

18

104

Pakistan

--

2

2

10

10

10

51

Afganistan

3

1

4

5

6

6

38

Dier

6

9

12

31

64

99

290

Avustralya ve Yeni Zellanda

3

--

--

--

21

16

49

Dier Okyanusya ve Kutup Bl. lkeleri

7

10

10

12

15

11

92

Toplam

455

484

495

1,105

2,129

2,825

11,685

Kaynak:Hazine M st earl MART 2006

Daha Fazla Bilgi in: Hazine Mstearl nn Web sitesinde bulunan Yabanc Sermayeli Firma Saysnn lkelere Dalm http://www.treasury.gov.tr/TABLOLAR_20060217.xls Linkinden yararlanlabilir.

HOLLANDA PSOM BRL PROGRAMI

2004 yl Mays aynda, Trk ve Hollanda hkmetleri arasnda imzalanan Mutabakat Zapt ile Trkiye'nin de dahil edildii, Hollandal ve nc lke giriimcileri arasnda ticaret ve yatrm alannda ibirliinin gelitirilmesini hedefleyen projelere destek veren Hollandann Orta ve Dou Avrupa lkelerine Ynelik birlii Program- PSO", yerel firmalarla ibirlii halinde projeler gerekletiren Hollandal firmalara ve konsorsiyumlara yneliktir.

Programn finansman, Hollanda Ekonomik ler Bakanl tarafndan salanmaktadr. Programn uygulanmasndan ise Hollanda Ekonomik ler Bakanlna bal Uluslararas ve birlii Ajans-EVD sorumludur. Projeler, EVD tarafndan Hollandal firmalara ihale yoluyla duyurulmaktadr. 2004 ylnda PSO ihalesini kazanan Trkiye ile ilgili projelerin says 5'dir. ( Toplam 2,5 milyon euro) Szkonusu projelerden 4 tanesi Antalyada, tarm alannda, dieri ise ulatrma alannda ibirliine yneliktir.

PSO Program, 2005 yl Haziran ayndan itibaren " Yeni Gelien Pazarlar Program (Emerging Markets)- PSOM" ile birletirilmitir. Szkonusu tarihten itibaren Trkiye ile ilgili projeler, dier lke projeleri ile rekabet etmek durumundadr. Eski ynteme gre alan Trkiye ile ilgili son PSO ihalesi, Haziran 2005 tarihinde sonulanmtr. Szkonusu ihalenin sonucunda, bir tanesi telekomnikasyon, dieri gda alannda olmak zere iki proje daha seilmitir. PSOM program kapsamndaki 2005 ylna ait son ihale, Aralk aynda sonulanm ve anlan program erevesinde finanse edilmek zere Trkiye ile ilgili 4 proje daha seilmitir. Halihazrda, PSOM programndan yararlanan Trkiye ile ilgili projelerin says 11'dir.(Toplam 5,8 milyon Euro)

Kaynak: La Hey Tcaret Mavirlii web sitesi

htp:/www.musavirlikler.gov.tr/haberdetay.cfm?HaberID=433&dil=TR&ulke=NL


 Hollanda le Trkiye Arasnda Yrrlkte Bulunan Anlama Ve Protokollar

Trkiye ile Hollanda arasndaki ticari ve ekonomik ilikiler erevesinde imzalanm olan anlamalar aadaki tabloda yer almaktadr.

1. Ticaret ve deme Anlamalar

06.09.1949 tarihinde Ankarada mzalanm

19.01.1950 tarihinde yrrle girmitir.

2. Ekonomik ve Teknolojik birlii Ortak Komisyonu Kurulmasna likin Mektup Teatisi

24.01.1985 tarihinde imzalanm 14.08.1985 tarihinde yrrle girmitir

Kaynak: TC Lahey Ticaret Mavirlii Web Sitesi

Dier Anlama ve Protoler ise La Hey Ticaret Mavirliinin de

htp:/www. musa virlikler.go v tr/detay. cfm?AlanID=3&dil= TR&ulke=NL linkinde mevcut ur