Türkiye-Hollanda Ticari Ýliþkilerinin Kýsa Tarihçesi:

Türklerle Hollandalýlar arasýndaki ticari iliþkilerin geçmiþi 400 yýl öncesine dayanýr. “Kaptan Paþa” (donanma baþkomutaný) tarafýndan çaðrýlan ilk Hollanda elçisi, 1612 yýlýnda Ýstanbul’a gelmiþtir. Osmanlý-Hollanda iliþkilerinde baþlýca konu ticarettir. Önceleri Hollandalý tüccarlar tarafýndan satýn alýnan baþlýca ürünler Suriye ve Ýran’dan ipek, Asya’dan da baharat olmuþtur. 17. yüzyýlda da Türkiye, Hollanda’ya angora yünü ve pamuk ihraç etmeye baþlamýþ, Hollanda da buna karþýlýk Ýzmir ve Ýstanbul’a pamuklu ve yünlü kumaþ göndermiþtir. 19. yüzyýlda tütün, Türkiye’den Hollanda’ya ihraç edilen en önemli tarým ürünü olmuþtur.

Çaðdaþ Türkiye ile Hollanda arasýndaki ticari iliþkilerin güçlendirilmesi için 1934’de Türk-Hollanda Derneði kurulmuþtur. Kuruluþ anlaþmasý her iki ülkenin devlet baþkanlarý, Cumhurbaþkaný Atatürk ve kraliçe Wilhelmina tarafýndan imzalanmýþtýr. Bu olaydan önce 1930’da Hollanda’nýn çokuluslu þirketi Philips, Türk Philips Ltd. olarak Türkiye’de etkinlik göstermeye baþlamýþtýr.

Ýkinci Dünya Savaþýndan sonraki ilk dönemde iki ülke arasýndaki ticaret hacmi düþük bir düzeyde kalmýþtýr. Ancak 1950’lerde Philips’ten sonra Ýngiliz-Hollanda þirketi Unilever, Türkiye’de þube açan ve üretime baþlayan ilk uluslararasý þirketlerden biri olmuþtur.

Türk ekonomisin 1980’li yýllarýn baþýnda dýþa açýlmasýndan sonra ikili ticaret artýþ göstermiþtir. 1993’te yapýlan “karma komisyon”lardaki geleneksel hükümetlerarasý ticaret görüþmelerinin yerini, her iki ülkenin özel sektörünün temsil edildiði Türk-Hollanda Ýþ Konseyi tarafýndan yapýlan danýþma toplantýlarý almýþtýr. 1996 yýlýnda Avrupa Topluluðu ve Türkiye arasýnda imzalanan GB anlaþmasý, sanayi ürünlerine uygulanan vergileri kaldýrarak iki ülke arasýndaki ticareti artýrmýþtýr.

HOLLANDA'NIN TÜRKÝYE ÝLE DIÞ TÝCARETÝ

Hollanda her zaman için Türkiye ' nin ticaret ortaklarý arasýnda birinci sýralarda yer almýþtýr.2005 yýlý verilerine göre Hollanda'ya yapýlan 2,465 milyon dolarlýk ihracat ile Hollanda, Türkiye'nin ihracat yaptýðý ilk 10 ülke arasýnda sekizinci sýradadir. Diðer taraftan,Hollanda, 2005 yýlýnda 2,128 milyon dolarlýk ithalat ile ithalat yapýlan ülkeler arasýnda on altýncý sýrada yer almýþtýr. 2004 ve 2005 yýllarý Hollanda ile pozitif ticaret dengesini yakaladýðýmýz yýllar olmuþtur. 2004 ile karþýlaþtýrýldýðýnda 2005 de Hollanda ' ya ihracatýmýz % 15.30 oranýnda artmýþtýr. Hollanda'dan ithalatýmýz ise yine 2004 e göre % 11.50 oranýnda bir artýþ göstermiþtir. Hollanda-Türkiye arasýndaki mal gruplarý bazýndaki 2003 ,2004 ve 2005 yýllarý dýþ ticaret verileri ve açýklamalarý da bir sonraki bölümde verilmiþtir.

Türkiye Hollanda Dýþ Ticareti (Deðer: Milyon Dolar)

Kaynak:D TM Dýþ Ticaret Ýstatistikleri Mart- 2006

Kaynak :Dýþ ticaret istatistikleri: http://www. foreigntrade.go v. tr/ead/istatistik htm

Türkiye'nin Hollanda'ya Ýhracatý

Baþlýca Ürün Gruplarý Ýtibariyle Hollanda'ya Ýhracat

Kaynak: DTM Dýþ Ticaret Ýstatistikleri Mart- 2006

Türkiye'nin Hollanda' ya ihracatýnda birinci sýrada örme giyim eþyasý ve aksesuarlarý gelmekte olup,bu kategorinin 2005 yýlýnda Hollanda'ya ihracatý 447 606 bin ABD Dolarýna ulaþmýþtýr.Ýhracatta 2004 yýlýnda ikinci sýrada olan örülmemiþ giyim eþyasý ve aksesuarlarý kategorisinin yerini 2005 te 359 935 bin ABD Dolarý ihracat ile elekrikli makina cihaz aksam ve parçalarý almýþtýr. Örme giyim eþyasý ihracatý içinde tiþörtler,fanilalar ve diðer iç giyim eþyasý birinci sýrada olup,onu kazaklar ve süveterler takip etmekte ve ardýndan çoraplar gelmektedir.

Elektrikli makina ve cihazlar ihracatý içinde ise birinci sýrayý televizyon alýcýlarý teþkil
etmektedir.Daha           sonra          elektrikli          su           ýsýtýcýlarý            ve          elektrotermik

cihazlar(þofbenler)gelmektedir.Onlari video kayit ve gösterme cihazlarý ile denizcilikte kullanýlan bazý elektrikli ve elektronik araç parçalarý ve elektronik devreler ve kablolar da bu baþlýk altýndaki ihraç kalemlerimizi oluþturmaktadýr.

Ýhracatta üçüncü sýrayý alan örülmemiþ giyim eþyasý içinde ise, kadýn ve kýz çocuklar için takým,takým elbise ,ceket vs baþta gelmektedir.Erkek takým elbiseleri ise kadýn giyim eþyasýnýn ardýndan gelmektedir.Onu erkek gömlekleri izlemekte olup,kadýn ve kýz çocuklarý için bluz,gömlek ve iç giyim eþyasý da onemli ihraç kalemleri arasýndadýr. Ayrýca ev tekstili de Hollanda pazarýnda önemli bir potansiyele sahip olup,2005 yýlýnda 60 030 bin Dolar tutarýnda yatak çarþaflarý,masa örtüleri,tuvalet ve mutfak bezleri ihracatý gerçekleþtirilmiþtir.Onu eþya ambalajýnda kullanýlan çuvallar ve torbalar izlemeye baþlamýþtýr.

Diðer taraftan,motorlu kara taþýtlarý,bisiklet,motosiklet ve diðer araçlarýn ihracatý ise yine 2005 yýlýnda 190 milyon ABD Dolarýna ulaþmýþtýr. Bu kategori içinde binek otomobilleri ve steyþýn vagonlar 110 milyon Dolarlýk kýsmýný teþkil etmiþtir.

2004 yýlýnda Hollanda'ya 6250 binek otosu ile, 5200 steyþýn vagon araç satýlmýþtýr. 2005 yýlýnda ise 7010 adet binek otosu ile 4046 adet steyþýn vagon araç Hollandaya ihraç edilmiþtir.

Ýhracatýmýzda 2004 yýlýnda yapýsal bir deðiþim de yaþanarak yýllardýr en baþta giden tekstil ve gýda ürünleri ihracatýný çok yakýndan elektrikli makinalar,otomotiv ve demir çelik ürünleri

izlemeye baþlamýþtýr.Bu ürünlerde yaþanan yüzde artýþ oranlarý da önemli miktarlara ulaþmýþtýr . Bu konuda Ingilizce sayfamizda bulunan 8 Þubat 2005 tarihinde Rotterdam'da düzenlenen " Türkiye'nin Öne Çýkan Potansiyel Sektörleri " Seminerinde ilgili Hollanda'lý firmalara yapýlan Power point sunuþlarda sekt örler itibariyle durum detayý ile verilmiþtir. BKZ. http://www.ttponl.org/eng/igeme_link/TTPO.pps

2005 yýlýnda ise elektrikli makina ve cihaz ihracatýmýz tekstilin ikinci ana grubu olan örülmemiþ giyim eþyasý ve aksesauarlarýný aþarak ihracatýmýzda ikinci sýraya yerleþmiþtir. Ýhracatýmýzda demir çelik ürünleri de son yýllarda ön sýralara çýkmýþ olup 2005 yýlýnda demir çelik döküntü ve hurdalarý ile ferro alyajlar ve sýcak haddelenmiþ rulo halinde demir çelik filmaþin ile demir çelik çubuklar,borular ve boru baðlantýlarý ile inþaat aksamý ile kablo ve halatlar ihracatta ilk sýralarý iþgal etmektedir. Ayrýca radyator ve aksamý ile demir çelik döküm parçalar ile soba,ocak ,ýzgara vb ev demir çelik eþyasý ihracatý da önemli ihraç kalemlerimiz arasýndadýr.

Hollanda'ya yaþ meyva ve kabuklu yemiþler,turunçgil vb. nin 2005 yýlý ihracatý ihracatýmýzda altýncý sýradadýr.Bu grup içinde taze ve kurutulmuþ üzümler birinci sýrada olup,diðer kabuklu meyvalar grubu ise onu takip etmektedir.Turunçgiller ve kayýsý,erik,þeftali,kiraz da Hollandaya önemli yaþ meyva ve sebze ihraç kalemlerimiz arasýndadýr.Kuru meyveler de klasik ihraç kalemleri arasýndadýr.

Hollanda'ya sebze ve meyva konserveleri ihracatý içinde sebze konserveleri ile meyva konserveleri ve meyve sularý ön sýralardadýr.Reçel,jöle,meyva püresi ,sebzeler ve bitki kökleri vs de diðer önemli ihraç kalemleri arasýndadýr.

Mensucattan mamul diðer eþya grubuna giren tekstil ürünleri grubu içinde ise eþya ambalajýnda kullanýlan torba ve çuvallar da Hollanda'ya önemli ihraç kalemlerimiz arasýnda yer almakta olup,bu maddelerin 2005 yýlý ihracatý 25 milyon Dolarý bulmuþtur.

Hollanda'ya makina sektörü ihracatý da 2005 yýlýnda geliþme göstermiþ buzdolaplarý ve soðutucular ihracatýna ek olarak gaz turbinleri ,aðýr iþ makinalarýnýn aksam ve parçalarý,metal iþleme makinalarý ve çamaþýr makinasý ve motorlar ihracatý gerçekleþtirilmiþtir.

Mobilya da Hollanda ' ya ihracat kalemlerimiz arasýnda yer almaktadýr.Bu gruptaki ihraç mallarý ise,oturma ve yatak takýmlarý ile somyalar,yataklar,yastýklar vs den oluþmaktadýr.

              Türkiye'nin Hollanda'dan Ýthalatý

Baþlýca Ürün Gruplarý Ýtibariyle Hollanda'dan Ýthalat

Kaynak: DTM Dýþ Ticaret Ýstatistikleri Mart- 2006

Hollanda 'dan yapýlan ithalata gelince,ithalatta birinci sýrada yer alan plastik ve plastikten mamul eþya grubunu 2005 yýlýnda motorlu kara taþýtlarý yerine demir çelik ürünleri takip etmiþtir.Diðer önemli ithal kalemleri makina ve kimyasal ürünler grubu ile eczacýlýk ürünleri ve kaðýt ve karton grubudur.

2005 yýlýnda,Hollanda’dan ithalatýmýzdaki artýþ hýzý epeyce yavaþlamýþ ve geçen yýlýn ayni dönemine göre ithalat % 12 artarken ihracatýmýzýn artýþ hýzý % 16 olmuþtur.Yani Hollanda’ya ihracatýmýz son üç yýlda ithalatýmýzdan daha hýzlý bir geliþme göstermiþtir.

Hollanda 2004 yýlýnda ve 2005 yýlýnýn ilk yarýsýnda ülkemizin pozitif ticaret dengesi yakaladýðý bir ülke olmak bakýmýndan özel bir önem arzetmektedir.

Türkiye Hollanda Dýþ Ticaretinin Geliþimi(1996-2005) Deðer: Bin ABD Dolarý

Kaynak:Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý Ýstatistikleri Mar t 2006

Türkiye ile Holanda arasýndaki dýþ ticaret verilerinin seyri incelendiðinde son yýllarda Hollanda ile olan dýþ ticaret açýðýmýzýn giderek düþmekte olduðu ve en düþük seviyenin ise 2003 yýlýnda yakalanmýþ olduðu görülmektedir. Daha önce de belirtildiði üzere, Hollanda ile olan dýþ ticaretimiz 2004 yýlýnda Türkiye lehine bir geliþme göstermiþ ve 2004 ve 2005 yýllarý Hollanda ile olan dýþ ticaretimizde pozitif dengenin yaþandýðý yýllar olmuþtur.

Ýhracatýmýzda büyük yer tutan tekstil ve hazýr giyim ürünleri,ki Hollanda üzerinden Benelüks ülkeleri ve Almanya’ya da gönderilmektedir,büyük Hollandalý maðazalar ya da toptan alým yapan firmalar tarafýndan kendi isim-markalarý altýnda Türkiye’de fason ürettirilmekte,dolayýsýyle pazarda Türk markasý ile tanýnmamaktadýr.Genellikle Türkiye’deki üretici ile Hollanda’daki ithalatçý arasýnda bir aracý bulunmaktadýr.Aracýlýk yapan firmalar arasýnda Hollanda’da yerleþmiþ Türk kökenlilerin yanýsýra Hollandalý temsilci de olabilmektedir.Büyük Department Store’lar ya da giyim maðazalarýnýn Türkiye’de açtýklarý temsilcilikleri ya da acentalarý doðrudan Türkiye’deki üreticiler ile temasa geçmekte ve tekstil firmalarýmýzýn bireysel ürün satma teklifleri,Türkiye’deki temsilcileri-acentalarý ile temasa geçmeleri gerektiði gerekçesiyle baþtan reddedilmektedir.

Geleneksel tarým ürünlerimizden kuru üzüm,kuru kaysý,kuru incir vb.son dönemde giderek sayýlarý artan doðal-organik ürünler satan dükkanlarda bulunmaktadýr.Türk salçasý,baklagiller,helva-lokum,ceviz,fýstýk,ayçekirdeði gibi muhtelif kuruyemiþ,yaprak sarma,bamya vb. konserveler ile taze meyve sebze büyük Hollanda süpermarket-gýda zincirlerinin etnik ürünler raflarýnda görülebilmektedir.Daha çok Türk aracýlar veya Hollanda’da yerleþik Türk kökenli firmalar tarafýndan Türkiye’den getirilen meyve-sebze ise Türk marketlerinde veya pazarlarda satýlmaktadýr.Bununla birlikte yaþ incir,yaþ üzüm,ayva vb.ni Hollanda marketlerinde de görmek mümkündür.Ancak tarým ürünlerine uygulanan gümrük vergisi,Türk gýda ürünlerinin nakliye süresinin kýsalýðý ile saðlanabilecek fiyat avantajýný da olumsuz yönde etkilemekte ve ihracatýmýz sýnýrlý kalmaktadýr.Hollanda’daki büyük süpermarket zincirleri ve Avrupaya gýda tedarik eden toptan alýmcýlar,bütün dünyadaki yaygýn aðlarý ile uygun kalite ve fiyattaki ürünleri hangi ülke uygunsa orada kendi markalarý ile ürettirmekte ve ambalajlatmaktadýrlar,duruma göre paketlemenin nihai ülkede yapýlmasý da olabilmektedir.

Bu nedenle çok spesifik ve özgün olanlar dýþýnda Türk gýda ürünlerinde,küçük ve orta ölçekli firmalarýmýz için,markalý ihracattan çok Hollandalý ithalatcýlara uygun kalite ve fiyat avantajýný saðlayarak üretim-ihracat yapmak isabetli olacaktýr.Hollandalý firmalar ile iþbirliðine  giderek  Türkiye’de  kurutulmuþ  domates  vb.sebzeler  ve  kuru  meyveler  ile

mantar,çiçek yetiþtirerek Hollanda ve Avrupa pazarlarýnda pazarlanmasý amacýyla gerek Hollandalý gerekse Türk giriþimcilerin projeleri ve uygulamalarý vardýr.

Daha çok çikolata ve þekerleme sanayinde kullanýlan fýndýk,Hollanda üzerinden Belçika ve Almanya baþta olmak üzere diðer AB ülkelerine de gönderilmektedir.

Hollanda maðazalarýnda Türkiye’de üretilmiþ TV alýcýsý,beyaz eþya özellikle ev tipi çamaþýr makinasý,buzdolabý ve bazý elektrikli mutfak aletleri satýlmaktadýr..Pazarda Paþabahçe üretimi cam mutfak eþyasý, seramik ürünler,hediyelik eþya,mermer,profil gibi inþaat malzemeleri de görülmektedir. Son yýllarda Vestel Firmasýnýn dayanýklý tüketim mallarý ürünleri Hollanda da büyük maðaza zincirlerinde yer almakta ve önemli ölçüde ihracatý bulunmaktadýr.

Hollanda ile iþ yapmak isteyen giriþimciler için kolaylýk ve rahatlýk saðlayan bir nokta da Hollanda’da faaliyette bulunan Türk bankalarýnýn varlýðýdýr.Türkçe,Hollandaca ve Ingýlýzce konuþabilen personelleri ile bankalar,Türkiye-Hollanda arasýndaki ticari iþlemlerde tüm bankacýlýk hizmetlerini sunmaktadýr.

Ayrýca, 2004 yýlý Türk otomotiv ve oto yan sanayii ürünleri ve inþaat malzemeleri (özellikle demir çelik sektörü ) için çok önemli ihracat artýþlarýnýn yaþandýðý bir yýl olmuþtur.Bu konuda daha detaylý bilgi için www.ttponl.org adlý Rotterdam Ofis Web sitesinin Ýngilizce Bölümünde bulunan ve Rotterdam Ticaret Odasý iþe iþbirliði halinde 2005 yýlý içinde gerçekleþtirilen “Outstanding Chances in Trade with Turkey” adlý Seminerde Ofisce sunulan iki adet tebliðden yararlanýlabilir. http://www.ttponl.org/eng/igeme_link/outstanding.htm

2005 yýlýnda ise özellikle gemi ve deniz taþýtlarý ihracatýnda 3 misline yakýn bir geliþme yaþanmýþ olýup bu konuda Türkiye ye talep giderek artmaktadýr.

Öte yandan, Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý (DTM) tarafýndan açýklanan 2005 yýlý rakamlarý, Türkiye’nin Hollanda’dan ithalatýnýn yaklaþýk 2128 mlyar Dolar, Hollanda’ya ihracatýnýn ise 2465   milyar Dolar olduðunu ve 4593 milyar Dolara ulaþan ikili ticaretin Türkiye lehine 337 milyon Dolar fazla verdiðini göstermektedir. CBS rakamlarý ile çeliþen bu durum, büyük ölçüde, re-export amacýyla Türkiye’den yapýlan ithalatýn Hollanda dýþ ticaret istatistiklerinde, Hollanda ile Türk Serbest Bölgeleri arasýnda yapýlan ticaretin ise DTM istatistiklerinde yer almamasýndan kaynaklanmaktadýr.

Kaynak;La Hey Ticaret Müþavirliði Web Sitesi -2005 Yý lýk Raporu

Dýþ Ticarette Türk Kökenli Firma ve Kiþilerin Yeri

Küçük bir ülke olan Hollanda ayný zamanda kalabalýk bir ülkedir,AB Ülkeleri içinde km2 ye düþen insan sayýsý bakýmýndan en yoðun ülkedir.16 milyonluk toplam nüfus içinde göçmenlerin sayýsý 2.8 milyondur ki bu %17.5 (Avrupa içi ve dýþýndan gelenlerle birlikte) gibi önemli bir orana karþýlýk gelmektedir.

Göçmenlerin geldikleri ülkeler itibarýyla yapýlan sýralamaya göre Avrupalý ve Hollanda tabiyetli Endonezyalýlar dýþýnda Türkiye, Fas, Surinam ve Hollanda Antilleri olarak ayrýlan grup içindeki en kalabalýk göçmen grubu 323.000 kiþi ile Türklerdir. Bunlardan 200.000’i ayný zamanda Hollanda vatandaþýdýr.

1960-70’li yýllarda geliþmekte olan Hollanda ekonomisinin ihtiyacý için Türkiye’den çaðrýlan çoðunluðu iþçi niteliðindeki Türk vatandaþlarý zamanla ailelerini de getirerek yerleþmiþler ve bir kýsmý da kendi iþlerini kurma yönünde çaba göstermektedirler. Ancak Almanya ile kýyaslandýðýnda, Hollanda’daki Türk vatandaþlarý henüz iþ dünyasýnda ciddi bir yer edinmiþ durumda deðildir. Çoðu Türk kökenli çeþitli gýda ve tüketim mallarýnýn satýldýðý market, döner-lahmacun vb. Türk yiyeceklerinin sunulduðu restoran-büfe ya da mevsimlik tarým iþçisi kiralayan iþ bulma bürolarý olarak faaliyet gösteren küçük esnaf niteliðindeki iþadamlarý, zaman zaman Türkiye’den kendileri mal getirmek ya da Türkiye’ye mal göndermek iþine girmek istemektedirler.

Aslýnda Hollanda’da yaþayan Türklerin Türkiye’deki firmalardan temsilcilik alma veya ithalat yapmak için istekli olduklarý gözlenmektedir; ancak henüz bilgi birikimi ve iþ deneyimi açýsýndan yeterli düzeyde olduklarýný söylemek zordur. Fakat Üniversite mezunu Türk kökenli gençlerden bu konuda gelen talep ve arzular artmakta olup Türkiye Hollanda dýþ ticaretinin ileriki yýllarýnda her iki kultür ve dili bilen bu gençlerin katkýsý olacaðýna inanýlmakta ve Hollanda Ofisimiz kendilerine yol göstericiliði görevini yapmaktadýr.

Charter seferleri yapan Türk seyahat acentalarý da daha çok Hollanda’da yaþayan Türk nüfusa hitap etmekle birlikte, son yýllarda turistik ya da ticari amaçla Türkiye’ye giden Hollandalýlarýn sayýsýnda meydana gelen artýþla Hollandalý seyahat þirketleri de konuya cazip bakmaya baþlamýþlardýr.

Hollanda’da yerleþik Türkler arasýnda Hollandalý þirketlerin bünyesinde çalýþarak ya da münferiden Türk firmalarý ile ticari baðlantýlara geçen, aracýlýk ve iþ takibi yapanlar vardýr; ancak aralarýnda profesyonel anlamda hem Türkiye hem de Hollanda pazarýný iyi tanýyan, araþtýrma yapabilme ve fýrsatlarý görebilme kapasitesine sahip olanlar az sayýdadýr.

Ýkinci ve üçüncü nesil yetiþen Türkler arasýnda hukuk, ekonomi, mühendislik eðitimi görmüþ gençler bazen Hollandalý ortaklarý ile de bir araya gelerek Türkiye’ye yönelik mali müþavirlik, hukuk danýþmanlýðý ve ticari konularda faaliyet gösteren þirketler kurmaktadýrlar ve Türkiye ile Hollanda arasýndaki ticaret ve yatýrým iliþkilerini geliþtirmek amacýyla kurulan giriþimler de yer almaktadýrlar.

Hollanda’da yaþayan bu kesimde, Hollandalýlar ile köprü kurmaya ve topluma entegrasyon saðlamaya yönelik gayretler de artmaktadýr. Hollanda hükümeti belediyeler, ticaret odalarý ve giriþimci kuruluþlar, dernekler aracýlýðýyla Hollanda’da yaþayan göçmenlerin geldikleri ülkeler ile iþ yapma giriþimlerini teþvik etmek amacýyla bir takým destek programlarý uygulamaya geçirmektedir. Türk iþadamlarýný bu destekler kapsamýnda bir araya getirmeye çalýþan birlik, dernek gibi yapýlanmalar da giderek ticari faaliyetlerini geliþtirmektedir.

Ýki ülke arasýndaki ticaret ve yatýrým iliþkilerini geliþtirmek amacýyla, 10-12 Þubat 1993 tarihleri arasýnda Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Amsterdam ve Amersfort Ticaret Odalarý temsilciliklerinin katýlýmýyla oluþan Hollanda özel sektör heyetinin Ülkemizi ziyareti sýrasýnda Türkiye-Hollanda Ýþ Konseyinin kuruluþu tamamlanmýþtýr. Ýþ Konseyinin Hollanda tarafý NETUBA’nýn Yönetim Kurulunda Ticaret Odalarý, Sanayici ve Ýþverenler Konfederasyonu, Ekonomi Bakanlýðý-Ticareti Geliþtirme Kuruluþu, Hollanda’da faaliyet gösteren Türk bankasý, Türkiye ile ticaret veya Türkiye’de yatýrýmý olan Hollandalý þirket yetkililerinden oluþmaktadýr. NETUBA üyeleri Ýþ Konseyinin Türkiye tarafý DEÝK’e oranla daha çok Türkiye iþ yapan ya da yapmak isteyen küçük ve orta ölçekli Hollandalý ya da Hollanda’da yerleþik Türk kökenli firmalardýr. DEÝK üyelerinin firma ölçekleri ise daha

büyüktür. Bu nedenle karþýlýklý olarak Türkiye ve Hollanda’ya düzenlenen iþ gezileri ve organizasyonlarda firmalarýn eþleþtirilmesinde zorluklar olabilmektedir. Bununla birlikte NETUBA üyelerinin çoðunluðunun, Türkiye’ye mal satan firmalar olmasý ve ihracata yönlenmeleri, Türk tarafýndan da ihracat yapmak isteyen firmalar için sýkýntý yaratmaktadýr. Son dönemde Hollanda’nýn Ticareti Geliþtirme Kurumu, Ticaret Odalarý ve 2004 yýlýnda Rotterdam Ticaret Odasý,Rotterdam Belediyesi ve Rotterdam Liman Ýdaresince kurulan TIC Trade and Invsetment Center Turkey gibi kuruluþlarýnýn ticareti ve özellikle Türkiye’de planlanan yeni projelerin geliþtirilmesi konusunu yatýrým boyutu ile birleþtirerek ele aldýklarý ve Türkiye’yi Hollandalý iþadamlarýna daha çok yükselen bir pazar olarak empoze ettikleri görülmektedir. Hollanda’nýn ilgili kuruluþlarýnýn Türkiye pazarýna yönelik seminer, pazara iliþkin tavsiyeler ve yönlendirme, ticari heyetin kompozisyonu vb. faaliyetleri de bunun sonucu olarak Türkiye’ye mal satmak ya da Türkiye’de kendi þirketini kurarak pazar eðilimlerini takip etmek üzerine yoðunlaþmaktadýr.

Son derece liberal bir ticaret ülkesi olmasý nedeniyle Hollanda, ticari prosedürler, þirket kurma ve yatýrým rejimi bakýmýndan yabancýlar için bir ayrým yapmamaktadýr. Ancak Hollanda’ya iþ ziyareti için gelmek isteyen Türk iþadamlarýmýzýn kolaylýkla vize alabildiði pek söylenemez. Henüz iþ baðlantýsý olmadýðý halde pazara iliþkin araþtýrma yapmak ve görüþmelerde bulunmak isteyen firma temsilcilerimizden, Hollandalý firma tarafýndan gönderilmiþ davet yazýsý istemeleri sýkýntý yaratabilmektedir.

Nakliye konusunda da zaman zaman gecikmeler yaþanmakta ve maliyetlerin yüksek olduðundan söz edilmektedir. Ancak Türk ihracatçýlarý genellikle karayolu nakliyesini tercih etmekte ve denizyolu nakliyesinin maliyet avantajý ve Rotterdam limanýnýn sunduðu lojistik kolaylýklardan yararlanamamaktadýr. Oysa dayanýklý ürünler (ki meyve/sebze benzeri ürünler için de uygun koþullar saðlanmaktadýr) için iki-üç günlük bir farkla daha uygun fiyata nakliye yaptýrmak mümkün olabilmektedir. Rotterdam limanýnda, getirilen ürünlerin depolama ve yerinde paketleme gibi hizmetler de verilmektedir.

Hollanda Türkiye Arasýndaki Yatýrým Ýliþkileri

Diðer taraftan,Hazine Müsteþarlýðý verilerine göre,Hollanda Türkiye’ye yapýlan yatýrýmlarda firma adedi bakýmýndan AB içinde Almanya ve Ýngiltereden sonra üçüncü sýrada yer almaktadýr.Türkiye’de halen 459 adet Hollanda sermayeli þirket faaliyet göstermektedir.

TÜRKÝYEDEKÝ YABANCI SERMAYELI FIRMALARIN ULKELERE GORE DAÐILIMI (2000-2005)

Kaynak:Hazine Mü st eþarlýð ý –MART 2006

Daha Fazla Bilgi Ýçin: Hazine Müsteþarlýðý nýn Web sitesinde bulunan Yabancý Sermayeli Firma Sayýsýnýn Ülkelere Daðýlýmý http://www.treasury.gov.tr/TABLOLAR_20060217.xls Linkinden yararlanýlabilir.

HOLLANDA PSOM ÝÞBÝRLÝÐÝ PROGRAMI

2004 yýlý Mayýs ayýnda, Türk ve Hollanda hükümetleri arasýnda imzalanan Mutabakat Zaptý ile Türkiye'nin de dahil edildiði, Hollandalý ve üçüncü ülke giriþimcileri arasýnda ticaret ve yatýrým alanýnda iþbirliðinin geliþtirilmesini hedefleyen projelere destek veren Hollanda’nýn “Orta ve Doðu Avrupa Ülkelerine Yönelik Ýþbirliði Programý- PSO", yerel firmalarla iþbirliði halinde projeler gerçekleþtiren Hollandalý firmalara ve konsorsiyumlara yöneliktir.

Programýn finansmaný, Hollanda Ekonomik Ýþler Bakanlýðý tarafýndan saðlanmaktadýr. Programýn uygulanmasýndan ise Hollanda Ekonomik Ýþler Bakanlýðýna baðlý Uluslararasý Ýþ ve Ýþbirliði Ajansý-EVD sorumludur. Projeler, EVD tarafýndan Hollandalý firmalara ihale yoluyla duyurulmaktadýr. 2004 yýlýnda PSO ihalesini kazanan Türkiye ile ilgili projelerin sayýsý 5'dir. ( Toplam 2,5 milyon euro) Sözkonusu projelerden 4 tanesi Antalya’da, tarým alanýnda, diðeri ise ulaþtýrma alanýnda iþbirliðine yöneliktir.

PSO Programý, 2005 yýlý Haziran ayýndan itibaren " Yeni Geliþen Pazarlar Programý (Emerging Markets)- PSOM" ile birleþtirilmiþtir. Sözkonusu tarihten itibaren Türkiye ile ilgili projeler, diðer ülke projeleri ile rekabet etmek durumundadýr. Eski yönteme göre açýlan Türkiye ile ilgili son PSO ihalesi, Haziran 2005 tarihinde sonuçlanmýþtýr. Sözkonusu ihalenin sonucunda, bir tanesi telekomünikasyon, diðeri gýda alanýnda olmak üzere iki proje daha seçilmiþtir. PSOM programý kapsamýndaki 2005 yýlýna ait son ihale, Aralýk ayýnda sonuçlanmýþ ve anýlan program çerçevesinde finanse edilmek üzere Türkiye ile ilgili 4 proje daha seçilmiþtir. Halihazýrda, PSOM programýndan yararlanan Türkiye ile ilgili projelerin sayýsý 11'dir.(Toplam 5,8 milyon Euro)

Kaynak: La Hey T’caret Müþavirliði web sitesi

htp:/www.musavirlikler.gov.tr/haberdetay.cfm?HaberID=433&dil=TR&ulke=NL